PFAS vrije brandblussers
PFAS vrije brandblussers winnen snel aan belang binnen professionele brandveiligheid. Steeds meer organisaties zoeken een oplossing die effectief is én voldoet aan strengere eisen voor milieu en gezondheid. Door de verwachte uitfasering van PFAS-houdende blusmiddelen groeit de behoefte aan fluorvrije alternatieven die technisch onderbouwd zijn en breed inzetbaar blijven. Europese regelgeving werkt toe naar een verbod op PFAS‑houdende blussers, wat inspecties, verzekeraars en veiligheidsadviseurs stimuleert om tijdig over te stappen op fluorvrije oplossingen.
Wat is een PFAS vrije brandblusser en waarom is deze relevant?
Een PFAS‑vrije brandblusser is een brandblusser die geen per‑ en polyfluoralkylstoffen bevat. Deze stoffen werden jarenlang toegepast in schuimblussers vanwege hun bluseigenschappen. Tegenwoordig is bekend dat PFAS nauwelijks afbreekt en zich ophoopt in milieu en mens. PFAS‑vrije brandblussers sluiten beter aan bij duurzaamheidsdoelen en de verwachte toekomstwetgeving dan traditionele PFAS‑houdende schuimblussers.
Wat zijn PFAS en waarom vormen ze een probleem bij brandblussers?
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen met een sterke koolstof-fluorverbinding. Deze verbinding maakt PFAS zeer stabiel, maar ook persistent. Bij gebruik of lekkage van PFAS-houdende brandblussers kunnen deze stoffen in bodem en water terechtkomen.
Gezondheidsstudies leggen een verband tussen PFAS en mogelijke risico’s voor mens en milieu. Dit is een belangrijke reden waarom regelgeving inzet op beperking en uiteindelijke uitfasering van PFAS in blusmiddelen.
Prestaties van fluorvrije brandblussers ten opzichte van traditionele schuimblussers
Fluorvrije brandblussers zijn ontwikkeld om vergelijkbare blus prestaties te leveren zonder PFAS. De werking is gericht op koeling en het afsluiten van zuurstof, afhankelijk van het gebruikte blusmiddel.
Bij PFAS‑vrije oplossingen op basis van hydrogel ontstaan extra voordelen:
- Snelle en langdurige koeling van de brandhaard
- Vorming van een stabiele zuurstofbarrière die herontbranding helpt voorkomen
- Thermoresponsieve eigenschappen die vonken isoleren en giftige gassen verminderen
Een fluorvrije schuimblusser of alternatief blusmiddel wordt ingezet zonder concessies aan veiligheid, mits technisch onderbouwd, getest en gecertificeerd volgens moderne teststandaarden zoals NTA 8133/A1.
Toepassing van PFAS vrije brandblussers in de praktijk
- Industrie, logistiek en technische installaties: In industriële omgevingen spelen duurzaamheid en compliance een steeds grotere rol. PFAS vrije brandblussers passen goed binnen deze kaders.
- Utiliteit, overheid en publieke gebouwen: Overheidsinstellingen en publieke gebouwen kiezen vaker voor fluorvrije oplossingen om milieubelasting te beperken.
- Specifieke toepassingen zoals lithium-ion batterij branden en e-mobiliteit: Bij moderne risico’s zoals lithium-ion batterij branden is het belangrijk dat een PFAS vrije brandblusser ook geschikt is voor deze toepassing, bijvoorbeeld wanneer getest en goedgekeurd volgens NTA 8133/A1, een specifieke testmethode voor lithium‑accubranden die aantoont dat een brandblusser het verbrandingsproces effectief stopt.
Regelgeving en de overgang naar PFAS vrije brandblussers
Er bestaat momenteel geen directe wettelijke plicht die stelt dat een PFAS vrije brandblusser verplicht is. Wel is duidelijk dat de Europese regelgeving toewerkt naar een verbod op PFAS. Inspecties, verzekeraars en veiligheidsadviseurs verwachten in de praktijk steeds vaker dat organisaties tijdig overstappen naar PFAS‑vrije en toekomstbestendige oplossingen.
Voor bestaande PFAS-houdende brandblussers geldt vaak een overgangsperiode. Gebruik blijft toegestaan, maar navulling en vervanging worden steeds beperkter.
Certificering: NTA 8133/A1, EN 3‑11 en technische testen
Daarnaast bestaat er geen standaard brandblusnorm in de EN‑serie, zoals EN 3‑7, voor lithiumaccu’s. Daarom is de Nederlandse Technische Afspraak (NTA) 8133 ontwikkeld. Deze richtlijn test draagbare blustoestellen op hun geschiktheid om lithium‑accubranden tot 600 Wh effectief te blussen. Bovendien is er een aanvullende A1‑uitbreiding toegevoegd voor eenduidige testcriteria.
NTA 8133/A1‑geteste blussers zijn voorzien van een duidelijk etiket met een testnummer dat laat zien dat ze deze prestatie‑test met succes hebben doorlopen.
Er wordt momenteel gewerkt aan een Europese norm, EN 3‑11, die sterk lijkt op NTA 8133. Deze norm bevat echter nog niet alle A1‑aanvullingen. Kiwa raadt aan om deze norm te gebruiken om eenduidige, Europese testcriteria te leveren.
Milieu en gezondheid bij PFAS vrije brandblussers
PFAS vrije brandblussers op basis van hydrogel zijn onderzocht volgens erkende normen. Intertek-analyses tonen aan dat het blusmiddel volledig PFAS-vrij is. OECD 201 en 202 testen laten zien dat het middel niet toxisch is voor mens en milieu.
Aanvullende voordelen zijn:
- Geen schadelijke ontledingsproducten
- Geen bekende irritatie
- Veilig gebruik op elektrische installaties tot 1000 volt
Waar let je op bij het kiezen van een PFAS vrije brandblusser?
Brandrisico en toepassingsomgeving: De aard van het risico bepaalt welk type fluorvrije brandblusser geschikt is.
Geschikte brandklassen en technische prestaties: Controleer of de brandblusser geschikt is voor brandklasse A, brandklasse B en brandklasse F.
Onderhoud, levensduur en milieubelasting: Een langere levensduur en lagere milieubelasting maken PFAS vrije oplossingen aantrekkelijk voor de lange termijn.
PFAS vrije brandblussers vormen een logische stap richting toekomstbestendige brandveiligheid. Door te kiezen voor technisch onderbouwde en fluorvrije oplossingen beperk je risico’s voor mens en milieu. Wil je weten welke PFAS vrije brandblusser past bij jouw toepassing? Neem contact op voor een inhoudelijk adviesgesprek.
Veelgestelde vragen over PFAS vrije brandblussers
Wat is het verschil tussen een PFAS vrije en een fluorvrije brandblusser?
De termen PFAS vrij en fluorvrij worden in de praktijk vaak door elkaar gebruikt, omdat beide aanduiden dat het blusmiddel geen per- en polyfluoralkylstoffen bevat en dus geen fluorhoudende chemie gebruikt. Een PFAS vrije brandblusser maakt daarmee gebruik van alternatieve blustechnieken die geen persistente stoffen achterlaten in milieu of mens, wat het verschil markeert met traditionele schuimblussers.
H3 Is een PFAS vrije brandblusser verplicht voor bedrijven?
Een PFAS vrije brandblusser is op dit moment niet wettelijk verplicht voor bedrijven, maar Europese regelgeving en beleidsontwikkelingen sturen duidelijk aan op het uitfaseren van PFAS-houdende brandblussers. Hierdoor ontstaat in de praktijk steeds vaker de verwachting vanuit inspecties, verzekeraars en veiligheidsadviseurs dat organisaties aantoonbaar werken met PFAS vrije oplossingen.
Zijn fluorvrije schuimblussers net zo effectief als traditionele schuimblussers?
Fluorvrije schuimblussers zijn ontwikkeld om vergelijkbare blus prestaties te leveren zonder gebruik te maken van PFAS, waarbij de effectiviteit vooral afhangt van de juiste toepassing en het gekozen blusmiddel. Bij correct gebruik bieden fluorvrije oplossingen voldoende koeling en zuurstofafsluiting voor veel professionele brandscenario’s.
Zijn PFAS vrije brandblussers veilig voor mensen en milieu?
PFAS vrije brandblussers zijn veilig voor mens en milieu wanneer het blusmiddel is getest volgens erkende normen en is onderbouwd met onafhankelijke analyses. Intertek-analyses bevestigen dat het blusmiddel volledig PFAS-vrij is, terwijl OECD 201 en 202 testen aantonen dat het middel niet toxisch is en geen schadelijke ontledingsproducten vormt tijdens gebruik.
Wanneer moet ik overstappen op een PFAS vrije brandblusser?
Overstappen op een PFAS vrije brandblusser is vooral logisch wanneer je organisatie te maken krijgt met strengere milieueisen, vervanging van bestaande blussers of beleidsmatige voorbereidingen op toekomstige regelgeving. Door tijdig te kiezen voor PFAS vrije oplossingen voorkom je dat je later onder tijdsdruk moet overstappen en vergroot je de toekomstbestendigheid van je brandveiligheidsbeleid.
